Categories: Traditions & Beliefs

วันอัฏฐมีบูชา คืออะไร? มีหลักธรรมสำคัญ หรือกิจกรรมอะไรบ้าง

วันอัฏฐมีบูชา คือ วันที่ชาวพุทธระลึกถึงคุณของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า หลังจากพระเพลิงเผาไหม้พระพุทธสรีระแล้ว นอกจากนี้ยังมีเรื่องราววันอัฏฐมีบูชา การปฏิบัติตนที่ชาวพุทธควรทำ รวมไปถึงประวัติต่าง ๆ ที่เราได้เรียนในวิชาพระพุทธศาสนา ไปเจาะลึกเกี่ยวกับวันอัฏฐมีบูชา ความสําคัญ คืออะไร มีประวัติความเป็นมาอย่างไรในพุทธกาล ไปดูกัน!

วันอัฏฐมีบูชา ประวัติความเป็นมาในพุทธกาล

Credit : Shutterstock.com

วันอัฏฐมีบูชา ตรงกับวันแรม 8 ค่ำ เดือน 6 เป็นวันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า หลังจากพระพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพานไปแล้ว 8 วัน

มัลลกษัตริย์แห่งนครกุสินารา พร้อมด้วยพระมหากัสสปะเถระ พระภิกษุสงฆ์ และชาวพุทธ  ได้พร้อมกันกระทำการถวายพระเพลิงพุทธสรีระ ณ มกุฏพันธนเจดี แห่งกรุงกุสินารา ซึ่งถือเป็นวันที่ชาวพุทธโศกเศร้าและสลดเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากการสูญเสียแห่งพระพุทธสรีระ

ในพิธีเจ้ามัลลกษัตริย์ จัดบูชาด้วยของหอม ดอกไม้ และเครื่องดนตรีทุกชนิดที่มีอยู่ในเมืองกุสินาราตลอด 7 วัน โดยทำตามวิธีปฏิบัติพระสรีระตามที่พระอานนท์เถระบอก คือ ห่อพระสรีระด้วยผ้าใหม่แล้วซับด้วยสำลี แล้วใช้ผ้าใหม่ห่อทับอีก ทำเช่นนี้จนหมดผ้า 500 คู่ แล้วเชิญลงในรางเหล็กที่เติมด้วยน้ำมัน แล้วทำจิตกาธานด้วยดอกไม้จันทน์ และของหอมทุกชนิด จากนั้นอัญเชิญ พวกเจ้ามัลละระดับหัวหน้า 4 คน สระสรงเกล้า และนุ่งห่มผ้าใหม่ พยายามจุดไฟที่เชิงตะกอน แต่ก็ไม่อาจทำให้ไฟติดได้

พระอนุรุทธะ พระเถระ จึงได้แจ้งว่า “เพราะเทวดามีความประสงค์ให้รอ พระมหากัสสปะ และภิกษุหมู่ใหญ่ 500 รูป ผู้กำลังเดินทางมาเพื่อถวายบังคมพระบาทเสียก่อน ไฟก็จะลุกไหม้” และเมื่อภิกษุหมู่ 500 รูปโดยมีพระมหากัสสปะเป็นประธานเดินทางมาพร้อมกัน ณ ที่ถวายพระเพลิงแล้ว ไฟจึงลุกโชนขึ้นเองโดยไม่ต้องมีใครจุด แต่การเผาไหม้นี้ กลับไม่มีควันหรือเขม่าใด ๆ ฟุ้งขึ้นเลย

และภายหลังจากการถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระแล้ว กษัตริย์ และผู้ครองแคว้นต่าง ๆ ได้ส่งทูตมาขอแบ่งพระบรมสารีริกธาตุ โดยตกลงกันให้โทณะพราหม์เป็นผู้จัดการแบ่งพระบรมสารีริกธาตุให้แก่แคว้นต่าง ๆ โดยเท่ากัน ซึ่งโทณะพราหมณ์ได้รับทะนานทองที่ใช้ในการตวงพระบรมสารีริกธาตุไว้เป็นที่ระลึก     

ความสําคัญของวันอัฏฐมีบูชา?

Credit : Shutterstock.com

วันอัฏฐมีบูชา เป็นวันที่มีเหตุการณ์สำคัญทางพระพุทธศาสนา ในวันแรม 8 ค่ำ เดือน 6 ที่ตรงกับวันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระเป็นวันที่ชาวพุทธต้องวิปโยค และสูญเสียพระบรมสรีระแห่งองค์พระบรมศาสดา ซึ่งเป็นที่เคารพสักการะอย่างสูงยิ่ง โดยสามารถสรุปวันอัฏฐมีบูชา ความสําคัญ คือ 4  เหตุการณ์ดังนี้ 

  • วันอัฏฐมีบูชา คือ วันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ
  • เกิดการแบ่งพระบรมสารีริกธาตุ กษัตริย์และพราหมณ์จาก 7 แคว้น ได้ส่งทูตและกองทัพมาเพื่อขอแบ่งพระบรมสารีริกธาตุ ณ กรุงกุสินารา โดยแบ่งออกเป็น 8 ส่วนเท่า ๆ กัน
  • เกิดการทำปฐมสังคายนา หลังจากพระพุทธปรินิพพานได้ 3 เดือน เหตุเนื่องจากพระภิกษุชื่อสุภัททะ ผู้เป็นศิษย์ของพระมหากัสสปะ กล่าวดูหมิ่นพระธรรมวินัย ทำให้พระมหากัสสปะเรียกประชุมสงฆ์อรหันต์ 500 รูป ร่วมกันทำสังคายนา เพราะเกรงว่าพระธรรมวินัยจะเสื่อมสูญ
  • เป็นวันที่ควรระลึกถึงพระพุทธคุณให้สำเร็จเป็นพุทธานุสสติภาวนามัยกุศล

หลักธรรมที่เกี่ยวเนื่องในวันอัฏฐมีบูชา คืออะไร?

Credit : Shutterstock.com

ในวันที่พระพุทธเจ้าทรงประชวรหนัก ก่อนที่พระองค์จะเสด็จดับขันธปรินิพพาน พระพุทธเจ้าตรัสเตือนภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลายอันว่าสังขารทั้งหลาย ย่อมมีความเสื่อมสลายไปเป็นธรรมดา ทั้งหลายจงยังกิจทั้งปวงอันเป็นประโยชน์ของตน และประโยชน์ของผู้อื่นให้บริบูรณ์ด้วยความไม่ประมาท ให้ถึงพร้อมเถิด ความปรินิพพานแห่งตถาคต จักมีในไม่ช้า โดยล่วงไปอีกสามเดือนแต่นี้ ตถาคตก็จักปรินิพพาน ฯ” 

ยังเป็นการเตือนสติให้ดำรงตนอยู่ในหลักธรรมเรื่อง “ความไม่ประมาท ไม่เที่ยงของชีวิต” คือ การเกิด แก่ เจ็บ ตาย ล่วนเป็นสิ่งธรรมดาที่อยู่กับมนุษย์ ไม่เว้นแต่องค์สัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นสัจธรรมที่ไม่มีใครหนีพ้น อย่างหลักธรรม “ขันธ์ 5 หลักไตรลักษณ์” คือ อนิจจจัง ทุกขัง อนัตตา ที่พระพุทธเจ้าทรงค้นพบและทรงเน้น จึงควรยึดหลักธรรมที่เกี่ยวเนื่องในวันอัฏฐมีบูชา คือ  “สุจริต 3” ในการปฏิบัติตนทั้งทางกาย วาจา และใจ

  • ทางกาย เรียกว่า กายสุจริต หมายถึง ความประพฤติดีที่แสดงออกทางกาย ได้แก่ การเว้นจากการฆ่าสัตว์
  • ทางวาจา เรียกว่า วจีสุจริต หมายถึง ความประพฤติที่เกิดทางวาจา ได้แก่ การเว้นจากการพูดโกหก การเว้นจากการพูดส่อเสียด
  • ทางใจ เรียก ว่า มโนสุจริต หมายถึง ความประพฤติดีทีเกิดทางใจ ได้แก่ การไม่เพ่งเล็งอยากได้ของผู้อื่น และเห็นถูกต้องตามธรรมนองคลองธรรม

การปฏิบัติตนช่วงเช้า – เย็นของพุทธศาสนิกชนในวันอัฏฐมีบูชา

การปฏิบัติตนช่วงเช้าการปฏิบัติตนช่วงเย็น
ทำบุญตักบาตร กรวดน้ำ แล้วรับอุโบสถศีล ฟังเทศน์ตามวัดที่ใกล้เคียงร่วมพิธีเวียนเทียนโดยมาพร้อมกันที่หน้าพระอุโบสถ ในขณะที่เวียนเทียนให้ระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัย
เจริญจิตภาวนา บำเพ็ญจิตภาวนาด้วยการไหว้พระสวดมนต์นั่งสมาธิ พิจารณาความหมายของการเว้นทำชั่ว ทำดี ทำจิตใจให้บริสุทธิ์ ให้เข้าใจอย่างลึกซึ้ง
การถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์บางวัดมีพิธีการจำลองถวายพระเพลิงพระบรมศพของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เข้าร่วม เช่น วัดพระบรมธาตุทุ่งยั้ง จ.อุตรดิตถ์
ทำบุญ ทำทาน โดยไม่หวังสิ่งตอบแทน เพื่อสร้างบุญสร้างกุศลอาจจะมีการแสดงพระธรรมเทศนาตลอดทั้งคืน
รักษาศีล สำรวมกายและวาจาด้วยการรักษาศีล 5 หรือศีล 8

เรียกได้ว่าวันอัฏฐมีบูชา ก็ถือเป็นอีกหนึ่งวันทางพระพุทธศาสนาที่สำคัญ แม้หลายคนจะไม่คุ้นเคยนัก แต่ก็ถือเป็นวันที่ลืมไปไม่ได้ เพราะเป็นถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า (หลังเสด็จดับขันธปรินิพพานได้ 8 วัน) และเป็นวันที่สะท้อนหลักธรรมเรื่องความไม่เที่ยง ความไม่แน่นอน สอนให้เราไม่ยึดติดอยู่กับทั้งความสุขและความทุกข์ นอกจากเราเรื่องที่เราควรรู้ว่าวันอัฏฐมีบูชา คืออะไร? มีความสําคัญอย่างไร? และวันอัฏฐมีบูชา การปฏิบัติตนของชาวพุทธควรทำอะไรแล้ว ก็ยังมีเรื่องหลักธรรมที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงอีกด้วย  และอย่าลืมมาศึกษาเกี่ยวกับวันสำคัญอื่นๆ ทางพระพุทธศาสนา ไม่ว่าจะเป็น ปฏิทินวันพระ วันวิสาขบูชา หรือร่วมเป็นพุทธศาสนิกชนที่ดีด้วยการหา ฤกษ์บวช ใน Shopee Blog ได้เลยนะ

Peem

Share
Published by
Peem

Recent Posts

เปิด 7 พิกัดแผงโซล่าเซลล์ ยี่ห้อไหนดี? คุ้มค่าน่าซื้อบน Shopee ช่วยเซฟค่าไฟบ้านยุคใหม่!

แนะนำแผงโซล่าเซลล์ ยี่ห้อไหนดี ที่ตอบโจทย์การใช้งานของแต่ละบ้าน พร้อมเช็กให้ชัวร์ก่อนลงทุน ควรซื้อแผงโซล่าเซลล์แบบไหนดีให้เหมาะกับบ้านของคุณ

3 weeks ago

บอลโลก 2026 มาถึงแล้ว เตรียมตัวให้พร้อม เช็กตารางแข่งให้ดี รอบสุดท้ายมี 18 ทีมเข้าชิง

อัปเดตฟุตบอลโลก 2026 ครบจบในที่เดียว ทั้งรูปแบบใหม่ 48 ทีม โปรแกรมการแข่งขัน ตารางบอลโลก บอลโลกจัดที่ไหน เจ้าภาพคือใคร รวมถึงทีมน่าจับตามองในรอบนี้

4 weeks ago

ฝันเห็นเต่า ทำนายว่าอะไร? พร้อมเลขเด็ดและคำทำนายแม่น ๆ มัดรวมโชคลาภแบบจัดเต็ม!

ฝันเห็นเต่า หมายถึงอะไร เช็กคำทำนายฝันแม่น ๆ พร้อมตีความฝันเห็นเต่าตัวใหญ่ ฝันเห็นเต่าหลายตัว ฝันเห็นเต่า 1 ตัว และฝันแบบอื่น ๆ พร้อมเลขเด็ดที่หลายคนตามหา

1 month ago

เวย์โปรตีนยี่ห้อไหนดี? มัดรวมตัวท็อป ตัวช่วยสร้างกล้ามเนื้อและคุมหิวสำหรับคนรักสุขภาพ

คู่มือเลือกเวย์โปรตีนยี่ห้อไหนดีสำหรับมือใหม่ อธิบายครบทั้งเวย์โปรตีนคืออะไร ช่วยอะไร และควรกินตอนไหน พร้อมแนวทางเลือกเวย์ให้เหมาะสม

2 months ago

ฝันเห็นจระเข้ แปลว่าอะไร? เปิดตำราทำนายฝัน เจาะลึกความหมายพร้อมแจกเลขเด็ด เสริมดวงเฮงตลอดปี

เปิดคำทำนายฝันเห็นจระเข้ทั้งมุมความเชื่อและจิตวิทยา ทำนายฝันเห็นจระเข้ครบทุกรูปแบบ ฝันเห็นจระเข้ตัวใหญ่ ฝันเห็นจระเข้หลายตัว พร้อมเลขเด็ดแม่นๆ

2 months ago

HYROX คืออะไร? รู้จักการแข่งขันฟิตเนสระดับโลกที่กำลังมาแรง

ทำความรู้จักกับ HYROX ทำไมถึงฮิตไปทั่วโลก! สรุปครบทุกเรื่องที่ต้องรู้ ทั้ง HYROX คืออะไร มีอะไรบ้าง ค่าสมัครเท่าไหร่ และเทคนิคเตรียมตัวสำหรับมือใหม่

2 months ago