Health

รวมสรรพคุณและประโยชน์ของไพล สำหรับวัยผู้ใหญ่ที่ใส่ใจเรื่องสุขภาพ

ปัจจุบันจะเห็นว่าคนไทยรุ่นใหม่จะมีความใส่ใจในเรื่องของการดูแลสุขภาพมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นอาหารเสริมที่บำรุงจากภายใน และเครื่องประทินโฉมต่าง ๆ ที่ช่วยให้ดูสวยและอ่อนเยาว์  ด้วยผลิตภัณฑ์ดูแลตัวเองเหล่านี้ หลาย ๆ ตัวมีส่วนประกอบมาจากสมุนไพรไทยโบราณ อย่างเช่นไพล สมุนไพรที่เป็นส่วนประกอบสำคัญ ยด้วยสรรพคุณและประโยชน์ที่มากมาย บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักกับ “ไพล” มากขึ้น

ไพล ( Plai ) ชื่อวิทยาศาสตร์ 

Zingiber cussumunar Roxb. 

ลักษณะของไพล

เป็นพืชที่มีหัวอยู่ในดินเรียกว่าเหง้า และแตกแขนงขนานไปกับผิวดิน เหง้าจะมีสีเหลืองแกมเขียวมีกลิ่นเฉพาะตัว เปลือกนอกจะมีสีน้ำตาลแกมเหลือง หน่อใหม่จะขึ้นด้านนอกสุด ต้นบนดินจะตายในช่วงฤดูหนาวถึงฤดูร้อน และจะงอกใหม่ในช่วงฤดูฝน ลำต้นจะมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 0.5 – 1.0 เซนติเมตร สูงประมาณ 80 – 150 เซนติเมตร มีกาบใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับออกเป็นสองแถว ดอกเป็นช่อขนาดใหญ่ โผล่จากดิน ประมาณ 20 – 30 เซนติเมตร

ไพล คือ

ไพล คือ พืชสมุนไพรที่ใช้เป็นองค์ประกอบในตำราแพทย์แผนโบราณ ที่มีการวิจัยถึงสรรพคุณต่าง ๆ และอาจจะใช้ไพลเพียงอย่างเดียว หรือใช้ผสมกับพืชสมุนไพรชนิดอื่น ๆ เพื่อรักษาอาการตามร่างกาย เช่น สมานแผล รักษาอาการอักเสบ เหน็บชา แก้เคล็ดขัดยอก กินเพื่อสมานลำไส้ เป็นยาขับลม แก้ปวด ขับประจำเดือน  และมีฤทธิ์ระบายอ่อน ๆ จากการศึกษาวิจัยต่อยอดและพัฒนาผลิตภัณฑ์จากไพล ทำให้ได้รู้ว่า ไพลยังมีดีมากกว่านั้นมากมาย มีสรรพคุณเป็นทั้งยาภายในและภายนอก ที่ถือได้ว่าเป็นองค์ประกอบยาหลักในตำรับยาสมุนไพรที่กลายเป็นผลิตภัณฑ์ยอดนิยม เช่นน้ำมันเหลือง ที่มีการใช้กันอย่างแพร่หลาย จะเห็นได้ว่าผู้ใหญ่หลาย ๆ คนก็มักจะพกติดตัวไว้

ไพล สรรพคุณของแต่ละส่วน

หัวไพล

  • หัวไพลช่วยแก้การอาเจียนเป็นเลือด
  • แก้อาการปวดฟัน
  • หัวไพลยังช่วยในการขับเลือดร้าย ขับระดู

เหง้าไพล, เหง้าสด, เหง้าแห้ง

  • ช่วยรักษาอาการเหน็บชา
  • ช่วยลดอาการท้องผูก สะมานแผลในลำไส้ และแก้ลำไส้อักเสบ
  • ช่วยลดอาการอักเสบ แก้ปวดบวม เส้นตึงตามร่างกาย
  • ทำเป็นยารักษาเฉพาะที่ได้
  • ช่วยแก้อาการผดผื่นคัน โดยการนำผงไพลมาผสมน้ำแล้วทาแก้อาการ
  • ใช้ทาแผลเพื่อป้องกันการติดเชื้อ
  • สรรพคุณของเหง้า ยังช่วยดูดหนอง ช่วยรักษาฝีได้อีกด้วย
  • มีประโยชน์กับหญิงหลังคลอดบุตรโดยการนำเหง้ามาต้มกับน้ำอาบหลังคลอดได้

ดอกไพล

  • สรรพคุณดอกไพลช่วยกระจายเลือดเสียที่มีลักษณะเป็นลิ่มเป็นก้อน ขับโลหิต

ใบไพล

  • มีสรรพคุณช่วยแก้ไข้ ครั่นเนื้อครั่นตัว แก้ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อตามร่างกาย

ต้นไพล

  • แก้ธาตุพิการต่าง ๆ อย่างอุจจาระพิการ ลักษณะของอุจจาระ สี กลิ่นผิดปกติ

ข้อควรระวังในการใช้ ไพล

  • ควรจะรับประทานในปริมาณที่เหมาะสม และไม่รับประทานติดต่อกันเป็นเวลาที่นานเกินไปเพราะจะมีผลต่อการทำงานของตับ
  • ในการใช้ครีมไพล ไม่ควรจะทาในบริเวณผิวหนังที่เป็นแผลเปิด หรือบริเวณขอบตา
  • ไม่ควรจะให้สตรีมีครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตรใช้ นอกจากการต้มกับน้ำแล้วอาบหลังคลอดบุตรเท่านั้น

น้ำมันไพล (น้ำมันเหลือง) สรรพคุณของน้ำมันไพล

บรรเทาอาการปวดเมื่อย ให้ผ่อนคลาย คลายกล้ามเนื้อ และข้อต่อต่าง ๆ จากอาการเคล็ดขัดยอก ฟกช้ำตามร่างกาย แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ขับเลือดเสีย ให้ประจำเดือนเป็นปกติ รักษาโรคผิวหนังต่างๆ เช่นผดผื่นคัน ใช้ต้านเชื้อรา และแบคทีเรีย ช่วยผู้ป่วยที่เป็นโรคหอบหืด ให้ปอดทำงานได้ดีขึ้น (เป็นเพียงการบรรเทาอาการให้ดีขึ้นเท่านั้น)

วิธีใช้น้ำมันไพล ใช้นวดบริเวณที่มีอาการปวดเมื่อย บวม เคล็ดขัดยอก หรือใช้ในการสูดดมได้ตามต้องการ สามารถจะแบ่งใส่ขวดขนาดพกพาติดตัวไปได้ทุกที่

วิธีทำน้ำมันไพล

วัสดุอุปกรณ์

  1. ไพล 1 กิโลกรัม
  2. น้ำมันงาหรือน้ำมันมะพร้ำว 1 ลิตร
  3. การบูร 15 กรัม
  4. พิมเสน 15 กรัม
  5. เมนทอล 15 กรัม
  6. ดอกกานพลู 15 กรัม

วิธีทำและขั้นตอนการทำ

  1. หั่นไพลบาง ๆ ทอดในน้ำมันงา หรือน้ำมันมะพร้าวด้วยไฟอ่อน ๆ ใช้เวลาประมาณ 2 – 3 ชั่วโมง จนเหลืองกรอบ
  2. ก่อนยกลงจากเตาไฟให้ใส่ดอกกานพลูลงไป ทิ้งไว้สักครู่
  3. นำกำรบูร พิมเสน เมนทอล น้ำมันไพล กวนผสมให้เข้ากัน
  4. บรรจุขวด (หากต้องการทำเป็นขี้ผึ้ง ให้ใส่วาสลีนผสม อัตราส่วน วาสลีน 1 กิโลกรัม ต่อน้ำมันไพล 1 กิโลกรัม โดยน้ำวาสลีนตั้งไฟอ่อน ๆ ให้ละลาย แล้วผสมน้ำมันไพลลงไป ยกลงแล้วกรอกใส่ขวดขณะร้อน ๆ ทิ้งไว้ให้เย็นแล้วจึงค่อยปิดฝาขวด)

ไพล สรรพคุณต่อผิวหน้า

เป็นสมุนไพรขัดผิวหน้าที่จะช่วยขัดผิวให้ดูผุดผ่อง และป้องกันอนุมูลอิสระต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดสิว สิวอักเสบ ริ้วรอยและจุดด่างดำต่าง ๆ ที่ไม่พึงประสงค์

วิธีทำแป้งไพล

  1. นำเหง้าไพลมาหั่นแบบหยาบ ๆ  4 ช้อนโต๊ะ ใส่ลงในโถปั่น
  2. นำดินสอพอง 3 ถ้วยตวง ทุบให้พอแตก แล้วใส่ลงไปในเครื่องปั่น
  3. ปั่นจนละเอียดเป็นเนื้อเดียวกัน เติมน้ำต้มสุก 1 ถ้วยตวง และปั่นให้เข้ากันอีกครั้ง
  4. เมื่อได้ครีมเป็นเนื้อเดียวกัน นำมาปั้นเป็นก้อนเล็ก ๆ แล้วนำไปตากแดดให้แห้งสนิท
  5. เก็บไว้ใส่ขวด จะได้แป้งไพลที่นำมาใช้ขัดผิวได้

ในการทำแป้งไพลนี้ อาจจะนำแป้งไพลที่แห้งแล้วมาทุบให้ละเอียดและเก็บไว้ในภาชนะที่สะอาดเพื่อไว้ทาหน้าก่อนนอน สำหรับคนที่ติดแป้งฝุ่น จะต้องทาทุกวัน แบบนี้ก็จะช่วยลดอาการอักเสบของสิวได้อีกด้วย

วิธีใช้ แป้งไพลขัดหน้าและพอกหน้า นำแป้งไพล 2-3 ก้อนที่เตรียมไว้หรือไม่สะดวกที่จะทำแป้งไพล ก็สามารถหาซื้อตามร้านค้าสมุนไพรไทยโบราณได้ มาผสมกับน้ำเย็นแล้วนำมาพอกหน้าก่อนเข้านอน โดยพอกทิ้งไว้ 30 นาทีแล้วล้างออก หากต้องการให้แป้งไพลมีสรรพคุณเพิ่มจากเดิม อาจจะผสมกับนมสด โยเกิร์ต หรือน้ำผึ้งแท้ ผสมให้เข้ากันแล้วพอกหน้าทิ้งไว้ประมาณ 30 นาที จะยิ่งช่วยให้ผิวหน้าดูผุดผ่อง นุ่มชุ่มชื้นมากขึ้น จากเดิมที่มีสรรพคุณช่วยลดอาการอักเสบของสิว หรือริ้วรอยต่าง ๆ

ไพล กับ ขมิ้น มีความแตกต่างกันอย่างไร

ขมิ้น จะมีลักษณะเป็นเหง้าอยู่ใต้ดิน และมีสีเหลืองเข้มออกไปทางสีแสดโดดเด่นที่แตกต่างจากว่านไพลอย่างชัดเจน ถ้าหากจะใช้ก็อาจจะต้องสังเกตุในเรื่องสีของทั้งไพลและขมิ้นให้ชัดเจน ขมิ้นยังมีรสชาติจัดจ้าน รสถูกปากคนไทยอย่างมาก คนไทยจึงนิยมนำไปปรุงอาหารไทยพื้นบ้าน เพื่อเพิ่มสีสันให้น่ารับประทาน และรสชาติที่อร่อย ในส่วนของสรรพคุณทางยา แก้อาการไข้เรื้อรัง แก้เสมหะ ขับกลิ่นและสิ่งสกปรกออกจากร่างกาย แก้อาการท้องอืดท้องเฟ้อได้

จะเห็นว่าสมุนไพรไทยโบราณ ในบ้านเรามีทั้งสรรพคุณและประโยชน์มากมายไม่แพ้สมุนไพรจากต่างประเทศเลย และนอกจากไพลแล้ว ยังมีสมุนไพรอื่น ๆ อีกหลายชนิด ที่สามารถจะนำมาใช้หรือนำมาประยุกต์ให้เกิดประโยชน์สูงสุดได้ในคนที่มีปัญหาเรื่องสุขภาพ หรือคนที่มีสุขภาพร่างกายปกติ สมุนไพรก็จะช่วยให้แข็งแรงและไม่เจ็บป่วยได้ง่ายอีกด้วย

แหล่งข้อมูล : oae.go.th, organicfood.mju.ac.th

Feature Image credit :  freepik

Shopee TH

Share
Published by
Shopee TH
Tags: Herbs

Recent Posts

ทำได้จริง! 26 วิธีการจัดบ้านให้น่าอยู่ สะอาด ฉบับคนยุคใหม่ 

เบื่อไหมกับบ้านรก ๆ ที่ทำให้รู้สึกอึดอัด? อยากมีบ้านสวย สะอาด น่าอยู่ แต่ไม่มีเวลาจัด? ไม่ต้องห่วงค่ะ! บทความนี้รวบรวม 26 วิธีการจัดบ้านให้น่าอยู่ ฉบับคนยุคใหม่ ทำได้จริง! ไม่ว่าคุณจะเป็นคนโสด หรือครอบครัวใหญ่…

15 hours ago

15 ที่เที่ยวหาดใหญ่ 2025 ตะลอนกินของอร่อย เที่ยวธรรมชาติสุดปัง สัมผัสวิถีชีวิตคนใต้!

หาดใหญ่ไม่ได้มีดีแค่ของอร่อยอย่างไก่ทอดเท่านั้น แต่ที่เที่ยวหาดใหญ่ก็ดีไม่แพ้กัน! ใครว่าหาดใหญ่เป็นแค่เมืองผ่าน ต้องเปลี่ยนความคิดใหม่แล้ว เพราะหาดใหญ่มีที่เที่ยวครบ ทั้งสายกิน สายธรรมชาติ สายชิลล์ หรือสายวัฒนธรรมก็มีให้ครบจบในที่เดียว มาดูกันว่า 15 ที่เที่ยวหาดใหญ่ที่เราคัดมาให้แล้ว จะมีที่ไหนโดนใจบ้างไปดู! 15 ที่เที่ยวหาดใหญ่…

19 hours ago

10 จอแอนดรอยติดรถยนต์ ยี่ห้อไหนดี ? ภาพคม เสียงชัด ฟังก์ชันจัดเต็ม

สำหรับคนที่มีรถ นอกจากการตกแต่งภายในรถต่าง ๆ แล้ว สิ่งหนึ่งที่หลายคนมักจะให้ความสำคัญนั่นคือ เครื่องเสียงรถยนต์ ที่รวมถึงลำโพง และจอติดรถยนต์ ที่จะต้องเลือกอย่างพิถีพิถัน เพื่อให้ประสบการณ์ในการดูหนังฟังเพลงในระหว่างการเดินทางออกมาดีที่สุด ซึ่งในปัจจุบันจอแอนดรอยติดรถยนต์ ยี่ห้อไหนดีที่ดีที่สุดนั้น ได้ถูกออกแบบมาเพื่อให้รถยนต์รุ่นเก่าที่อาจจะยังไม่มีระบบอินโฟเทนเมนต์ เชื่อมต่อกับระบบอื่น ๆ…

1 week ago

10 ไอเดียแต่งตัวเล่นสงกรานต์ ผู้ชายยังไงให้เท่ ไม่แก่ สบายแห้งไว ไม่เหนียวตัว

สงกรานต์ปีนี้เตรียมพร้อมเปียกปอนกันรึยัง? นอกจากปืนฉีดน้ำและขันแล้ว การแต่งตัวให้เข้ากับเทศกาลก็สำคัญไม่แพ้กัน! หนุ่มๆ หลายคนอาจกังวลว่าแต่งตัวยังไงให้ดูดี ไม่แก่ แถมยังสบายตัว เล่นน้ำได้ทั้งวันโดยไม่เหนียวเหนอะหนะ บล็อกนี้มีคำตอบ! เราได้รวบรวม 10 ไอเดียการแมทช์ชุด เสื้อผ้า กางเกง ที่จะทำให้คุณดูเท่…

1 week ago

Niacinamide ยี่ห้อไหนดี 2025? แนะนำเซรั่ม Niacinamide ใช้ดี ราคาคุ้มค่า

Niacinamide หรือ ไนอาซินาไมด์ เป็นหนึ่งในส่วนผสมยอดฮิตที่ช่วยให้ผิวกระจ่างใส ลดรอยดำรอยแดง และเสริมเกราะป้องกันผิว แต่ด้วยแบรนด์สกินแคร์ที่มีให้เลือกมากมาย อาจทำให้หลายคนลังเลว่าจะเลือก Niacinamide ยี่ห้อไหนดี ในบทความนี้ เราจะมาแนะนำ ตั้งแต่ว่า Niacinamide คืออะไร…

2 weeks ago

10 เครื่องเสียงรถยนต์ ยี่ห้อไหนดี? กระหึ่ม เหมาะแต่งซิ่งช่วงสงกรานต์ 2025

ในท้องตลาด มีเครื่องเสียงรถยนต์หลายยี่ห้อให้เลือก และมีขนาด รูปทรง และฟังก์ชันที่แตกต่างกันไป หลายคนจึงกำลังมองหาเครื่องเสียงรถยนต์ งบ 5000พร้อมติดตั้ง หรือเครื่องเสียงรถยนต์ งบ 3000 เพื่อเตรียมไว้สำหรับแต่งซิงช่วงสงกรานต์ เพื่อเปิดเพลงสนุกสนานไปกับเทศกาลให้ดังกระหึ่ม บทความนี้เราจึงจะมาแนะนำเครื่องเสียงรถยนต์ ยี่ห้อไหนดี…

2 weeks ago