Health

สรรพคุณน้ำมะตูม เครื่องดื่มดับกระหาย สมุนไพรไทย ที่ใคร ๆ ก็คุ้นเคย

มะตูม ผลไม้ไทยพื้นบ้านที่นิยมนำมาแปรรูปเป็นน้ำผลไม้ทั้งรูปแบบชงร้อนและเย็น ดื่มกระหาย คลายร้อน เป็นน้ำสมุนไพรที่นิยมดื่มกันมาตั้งแต่อดีตส่งต่อความอร่อยและสรรพคุณนานาชนิดมาถึงปัจจุบัน ซึ่งเราเชื่อว่าหลายคนอาจเคยเห็นเพียงน้ำมะตูมบรรจุขวดเท่านั้น แต่อาจไม่รู้จักต้นมะตูม หรือสรรพคุณน้ำมะตูมอื่น ๆ ดังนั้น ในบทความนี้ เราจะนำเสนอประโยชน์ดี ๆ ของมะตูมที่เป็นมากกว่าเครื่องดื่มดับกระหายคลายร้อน ให้เพื่อน ๆ ได้รู้จักมะตูมได้ดียิ่งขึ้น

มะตูม ภาษาอังกฤษ

มะตูมมีชื่อภาษาอังกฤษว่า Bael Fruit

มะตูม ภาษาจีน

มะตูมชื่อภาษาจีนว่า มู่จวี๋ 木橘 mù jú

มะตูม คืออะไร

มะตูมเป็นผลไม้ไทยพื้นบ้านแท้ ๆ นิยมปลูกมาแต่โบราณ ขึ้นง่ายและกลายมาเป็นอีกหนึ่งพืชเศรษฐกิจของไทย ที่ทั้งคนไทยและชาวต่างชาติให้การยอมรับทั้งสรรพคุณและรสชาติที่อร่อย สามารถนำมาแปรรูปได้หลากหลาย ทั้งชา และน้ำผลไม้บรรจุขวด กลายเป็นเครื่องดื่มดับกระหายคลายร้อน ภูมิปัญญาชาวบ้านที่มีประโยชน์และสร้างรายได้อย่างแท้จริง

ลักษณะของต้นมะตูม

ต้นมะตูมนอกจากเป็นสมุนไพรไทยพื้นบ้านแล้ว ยังเป็นพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดชัยนาทอีกด้วย โดยมีการนำต้นมะตูมมามอบให้ในงานมงคลเพื่อเป็นศิริมงคลแก่ผู้รับ โดยต้นมะตูมนั้นในปัจจุบันหาดูได้ยากยิ่งขึ้น เพราะด้วยธรรมชาติของมันเป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ให้ผลผลิตช้านานหลายปี จึงไม่นิยมเพาะปลูกเพื่อจำหน่ายเท่าที่ควร

Credit: freepik

แต่จะพบว่าสามารถขึ้นได้เองตามป่าเขาของประเทศไทย ในเกือบทั่วทุกภาคของประเทศเพราะลักษณะเป็นไม้ยืนต้นอายุยืนทนต่อสภาพอากาศต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี โดยลำต้นของต้นมะตูมเป็นไม้เนื้อแข็ง สูงใหญ่กว่า 15-20 เมตร มีหนามแหลมตามกิ่ง มีใบขนาดใหญ่เป็นก้านยาว อยู่รวมกันหลายใบต่อหนึ่งกิ่งคล้ายต้นมะม่วง ในส่วนผลของมะตูมที่นิยมนำมาคั้นเป็นน้ำนั้น มีผลขนาดใหญ่ กลมรี เปลือกเรียบมัน สีเขียวอมเหลือง หากปล่อยให้สุกเต็มที่คาต้นจะมีสีเหลืองอ่อนพร้อมมีกลิ่นหอม สามารถกินสดได้โดยการนำมาเชื่อมเป็นแผ่น หรือตากแห้งและนำไปต้มเป็นน้ำมะตูมสรรพคุณหลากหลายนั่นเอง

วิธีต้มน้ำมะตูม

อย่างที่กล่าวไปแล้วว่า เนื้อมะตูมนั้นมีรสฝาดไม่นิยมนำมาฝานกินสด แต่จะนิยมนำไปเชื่อมทานเป็นของหวานแบบมะตูมลอยแก้ว แต่ที่นิยมทานกันมากที่สุดคือการนำไปต้มเพื่อทำน้ำมะตูม โดยมีกรรมวิธีทำง่าย ๆ ไม่กี่ขั้นตอน ดังนี้

  1. หากใช้ผลมะตูมสด ควรเลือกผลมะตูมที่แก่สักหน่อยมีผิวสีเหลืองอ่อน แต่ต้องไม่แก่จนเกินไปเพราะเมื่อฝานออกมาจะเละไม่เป็นแผ่น
  2. เมื่อฝานเนื้อมะตูมออกมาเป็นแว่น ๆ แล้ว นำไปล้างน้ำให้สะอาด ผึ่งแดดให้แห้งเสียก่อน
  3. เมื่อต้องการทำน้ำมะตูม ให้นำผลมะตูมตากแห้งลงคั่วในกระทะใช้ไฟอ่อน เพื่อเป็นการดึงกลิ่นของมะตูมให้หอมมากยิ่งขึ้น
  4. จากนั้นจึงนำผลมะตูมที่คั่วได้ที่ ไปใส่ลงในหม้อใส่น้ำตามพอเหมาะและต้มต่ออีก 5 นาที เลือกใส่หญ้าหวาน และใบเตยเพิ่มกลิ่นและรสชาติแทนการใส่น้ำตาล เพื่อทำเป็นน้ำสมุนไพรดีต่อสุขภาพ นั่นเอง
  5. เมื่อต้มได้ที่แล้ว ให้ยกลงและกรอกกากออกด้วยผ้าขาวบาง สามารถรับประทานจิบเบา ๆ ในขณะอุ่นหรือใส่น้ำแข็งเป็นเครื่องดื่มเย็น ช่วยดับกระหาย คลายร้อนได้เป็นอย่างดี

สรรพคุณและประโยชน์ของน้ำมะตูม

รู้หรือไม่ว่า ผลมะตูมมีส่วนประกอบสำคัญในการช่วยบำรุงร่างกายหลากหลายชนิด เช่น  แทนนิน ไกลโคไซด์ เตอร์ปีนอยด์ ฟีนอล และควิโนน เมื่อนำมาผ่านความร้อนโดยการทำเป็นน้ำมะตูมสารอาหารก็ยังคงอยู่ ทำให้ประโยชน์ของน้ำมะตูม มีความน่าสนใจดังนี้

  1. น้ำมะตูมสรรพคุณป้องกันและรักษาโรค

มีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ทำการทดลองคุณสมบัติของน้ำมะตูมในการป้องกันและรักษาโรคต่าง ๆ พบว่า ประโยชน์น้ำมะตูมที่น่าสนใจคือการช่วยรักษาแผลในกระเพาะอาหาร เพราะฤทธิ์ของมะตูมนั้นเป็นธาตุเย็นที่คนไทยเชื่อว่ามีสรรพคุณในการสมานแผลภายในได้ นอกจากนี้ ผลมะตูมยังมีน้ำตาลเป็นองค์ประกอบน้อย การรับประทานน้ำมะตูมจึงช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้อย่างมีนัยสำคัญ พร้อมทั้งมีการวิจัยสนันสนุนว่าการรับประทานน้ำมะตูมมีส่วนช่วยในการยับยั้งการเจริญเติบโตมะเร็งบางชนิด อย่างมะเร็งต่อมน้ำเหลืองและมะเร็งตับ อย่างไรก็ตามยังไม่มีผลยืนยันการรักษาในคนที่แน่นอน ดังนั้นหากเลือกดื่มน้ำมะตูมเพื่อรักษาโรค ควรปรึกษาแพทย์เพื่อให้ได้รับคำแนะนำที่ถูกต้องพร้อมป้องกันอันตรายจากผลข้างเคียง เนื่องจากสารองค์ประกอบในมะตูมอาจส่งผลต่อยารักษาโรคบางชนิด

  1. น้ำมะตูมสรรพคุณ ดับกระหายคลายร้อน

ประโยชน์ของน้ำมะตูมข้อนี้เห็นได้อย่างชัดเจน เพราะฤทธิ์ของมะตูมเป็นผลไม้ธาตุเย็น เมื่อนำมาต้มเป็นเครื่องดื่มสมุนไพรชนิดเย็นจึงมีสรรพคุณในการดับกระหาย คลายร้อนได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ยังช่วยให้ร่างกายกะปรี้กะเปร่ามีแรงมากขึ้นอีกด้วย เราจึงเห็นหลายครั้งที่น้ำมะตูมเป็นเครื่องดื่มสำคัญสำหรับนักกีฬา ที่ช่วยลดระดับอุณหภูมิในร่างกายได้เป็นอย่างดี

น้ำมะตูม โทษ

อย่างที่กล่าวไปแล้วว่า น้ำมะตูมนั้นเป็นพืชสมุนไพรพื้นบ้าน ที่มีประโยชน์และสรรพคุณเด่นชัด และคนไทยนิยมนำมาต้มดื่มตั้งแต่โบราณ อย่างไรก็ตาม การดื่มน้ำมะตูมให้ปลอดภัยและดีต่อสุขภาพนั้น ควรรับประทานแต่พอดี ไม่มากจนเกินไป เพราะอาจทำให้ท้องผูกได้ นอกจากนี้ผู้ป่วยที่ต้องการดื่มน้ำมะตูมเพื่อป้องกันและควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ควรปรึกษาและอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ โดยเฉพาะผู้ป่วยเบาหวานและสตรีมีครรภ์

Credit: freepik

ดื่มน้ำมะตูมก่อนนอน หรือดื่มตอนไหนได้ประโยชน์กว่ากัน

หากถามว่าการดื่มน้ำมะตูมตอนไหนจะได้ประโยชน์มากกว่ากันนั้น เราอาจจะไม่สามารถระบุเป็นช่วงเวลาได้ เพราะน้ำมะตูมดื่มตอนไหนก็ได้ประโยชน์ทั้งหมด เนื่องจากเป็นเครื่องดื่มที่มีกลิ่นหอมชื่นใจ ดื่มแล้วจะรู้สึกผ่อนคลาย ไม่เครียด พร้อมด้วยฤทธิ์ดับกระหายคลายร้อน น้ำมะตูมจึงสามารถดื่มได้ตลอดทั้งวัน แต่เราแนะนำให้ท่านดื่มในปริมาณที่พอเหมาะเท่านั้น โดยดื่มเป็นเครื่องดื่มเย็นเพียง 1 แก้วต่อวัน หรือจิบดื่มเป็นเครื่องดื่มร้อนระหว่างวันก็เพียงพอแล้ว

เป็นอย่างไรกับบ้างคะ กับน้ำมะตูมพืชสมุนไพรไทย ที่มีสรรพคุณและประโยชน์มากมาย ดังนั้นหากท่านมีพื้นที่เหลือในบ้าน เราอยากแนะนำให้ท่านหาต้นมะตูมมาปลูกทิ้งไว้สักต้น เพราะนอกจากจะเป็นการอนุรักษ์สมุนไพรไทยหายากแล้ว ท่านยังได้ประโยชน์จากการต้มดื่มน้ำมะตูมเพื่อดับกระหายคลายร้อนพร้อมรับสรรพคุณเป็นยา อีกทั้งต้นมะตูมยังได้ชื่อว่าเป็นพรรณไม้มงคล เสริมดวงชะตาบารมีให้กับผู้ปลูกอีกด้วย รู้อย่างนี้แล้ว อย่ามองข้ามสมุนไพรไทย สรรพคุณมากหลาย อย่างน้ำมะตูมกันนะคะ

แหล่งข้อมูล : phargarden, pttreforestation

Feature Image credit : Freepik

Shopee TH

Share
Published by
Shopee TH
Tags: Herbs

Recent Posts

ทำได้จริง! 26 วิธีการจัดบ้านให้น่าอยู่ สะอาด ฉบับคนยุคใหม่ 

เบื่อไหมกับบ้านรก ๆ ที่ทำให้รู้สึกอึดอัด? อยากมีบ้านสวย สะอาด น่าอยู่ แต่ไม่มีเวลาจัด? ไม่ต้องห่วงค่ะ! บทความนี้รวบรวม 26 วิธีการจัดบ้านให้น่าอยู่ ฉบับคนยุคใหม่ ทำได้จริง! ไม่ว่าคุณจะเป็นคนโสด หรือครอบครัวใหญ่…

15 hours ago

15 ที่เที่ยวหาดใหญ่ 2025 ตะลอนกินของอร่อย เที่ยวธรรมชาติสุดปัง สัมผัสวิถีชีวิตคนใต้!

หาดใหญ่ไม่ได้มีดีแค่ของอร่อยอย่างไก่ทอดเท่านั้น แต่ที่เที่ยวหาดใหญ่ก็ดีไม่แพ้กัน! ใครว่าหาดใหญ่เป็นแค่เมืองผ่าน ต้องเปลี่ยนความคิดใหม่แล้ว เพราะหาดใหญ่มีที่เที่ยวครบ ทั้งสายกิน สายธรรมชาติ สายชิลล์ หรือสายวัฒนธรรมก็มีให้ครบจบในที่เดียว มาดูกันว่า 15 ที่เที่ยวหาดใหญ่ที่เราคัดมาให้แล้ว จะมีที่ไหนโดนใจบ้างไปดู! 15 ที่เที่ยวหาดใหญ่…

19 hours ago

10 จอแอนดรอยติดรถยนต์ ยี่ห้อไหนดี ? ภาพคม เสียงชัด ฟังก์ชันจัดเต็ม

สำหรับคนที่มีรถ นอกจากการตกแต่งภายในรถต่าง ๆ แล้ว สิ่งหนึ่งที่หลายคนมักจะให้ความสำคัญนั่นคือ เครื่องเสียงรถยนต์ ที่รวมถึงลำโพง และจอติดรถยนต์ ที่จะต้องเลือกอย่างพิถีพิถัน เพื่อให้ประสบการณ์ในการดูหนังฟังเพลงในระหว่างการเดินทางออกมาดีที่สุด ซึ่งในปัจจุบันจอแอนดรอยติดรถยนต์ ยี่ห้อไหนดีที่ดีที่สุดนั้น ได้ถูกออกแบบมาเพื่อให้รถยนต์รุ่นเก่าที่อาจจะยังไม่มีระบบอินโฟเทนเมนต์ เชื่อมต่อกับระบบอื่น ๆ…

1 week ago

10 ไอเดียแต่งตัวเล่นสงกรานต์ ผู้ชายยังไงให้เท่ ไม่แก่ สบายแห้งไว ไม่เหนียวตัว

สงกรานต์ปีนี้เตรียมพร้อมเปียกปอนกันรึยัง? นอกจากปืนฉีดน้ำและขันแล้ว การแต่งตัวให้เข้ากับเทศกาลก็สำคัญไม่แพ้กัน! หนุ่มๆ หลายคนอาจกังวลว่าแต่งตัวยังไงให้ดูดี ไม่แก่ แถมยังสบายตัว เล่นน้ำได้ทั้งวันโดยไม่เหนียวเหนอะหนะ บล็อกนี้มีคำตอบ! เราได้รวบรวม 10 ไอเดียการแมทช์ชุด เสื้อผ้า กางเกง ที่จะทำให้คุณดูเท่…

1 week ago

Niacinamide ยี่ห้อไหนดี 2025? แนะนำเซรั่ม Niacinamide ใช้ดี ราคาคุ้มค่า

Niacinamide หรือ ไนอาซินาไมด์ เป็นหนึ่งในส่วนผสมยอดฮิตที่ช่วยให้ผิวกระจ่างใส ลดรอยดำรอยแดง และเสริมเกราะป้องกันผิว แต่ด้วยแบรนด์สกินแคร์ที่มีให้เลือกมากมาย อาจทำให้หลายคนลังเลว่าจะเลือก Niacinamide ยี่ห้อไหนดี ในบทความนี้ เราจะมาแนะนำ ตั้งแต่ว่า Niacinamide คืออะไร…

2 weeks ago

10 เครื่องเสียงรถยนต์ ยี่ห้อไหนดี? กระหึ่ม เหมาะแต่งซิ่งช่วงสงกรานต์ 2025

ในท้องตลาด มีเครื่องเสียงรถยนต์หลายยี่ห้อให้เลือก และมีขนาด รูปทรง และฟังก์ชันที่แตกต่างกันไป หลายคนจึงกำลังมองหาเครื่องเสียงรถยนต์ งบ 5000พร้อมติดตั้ง หรือเครื่องเสียงรถยนต์ งบ 3000 เพื่อเตรียมไว้สำหรับแต่งซิงช่วงสงกรานต์ เพื่อเปิดเพลงสนุกสนานไปกับเทศกาลให้ดังกระหึ่ม บทความนี้เราจึงจะมาแนะนำเครื่องเสียงรถยนต์ ยี่ห้อไหนดี…

2 weeks ago