Special Occasion

วันครู VS วันไหว้ครูต่างกันอย่างไร ต้องเตรียมอะไรบ้าง?

ทุกปีแต่ละโรงเรียนก็ล้วนแล้วแต่มีกิจกรรมต่าง ๆ มากมาย แต่หนึ่งในกิจกรรมที่เปรียบเสมือนเอกลักษณ์สำคัญอย่าง ”วันไหว้ครู” ถือเป็นงานใหญ่งานช้างของเหล่าเด็ก ๆ นักเรียนที่จะต้องช่วยเตรียมงาน จัดทำพานของแต่ละระดับชั้นที่ต้องอาศัยความคิดสร้างสรรค์ การร่วมแรงร่วมใจกัน รวมถึงยังต้องมีตัวแทนถือพาน ตัวแทนกล่าวบทไหว้ครูถือเป็นกิจกรรมที่น่าสนใจที่จะให้รายละเอียดเชิงลึกของแต่ละกิจกรรมและความสำคัญของการไหว้ครูว่ามีอะไรบ้าง 

ก่อนอื่นก็ขอเริ่มต้นจากคำว่า “ครู” ผู้ที่ได้ถูกให้คำนิยามไว้ว่าจะต้องเป็นผู้ที่สั่งสอน หรือผู้ที่ต้องถ่ายทอดวิชาความรู้ให้แก่ศิษย์ที่มาจากคำว่า ครุ (คะ-รุ) ที่แปลว่าหนัก อันซึ่งหมายถึงความรับผิดชอบในการอบรมสั่งสอนศิษย์ให้ดีขึ้นซึ่งเป็นหน้าที่ที่ต้องอาศัยความอดทน อดกลั้น ทำความเข้าใจอยู่มิใช่น้อย 

Cr: freepik

วันครู VS วันไหว้ครู

ต่อมาอาจจะมีใครหลายคนที่ยังเข้าใจผิดว่าวันครู กับ วันไหว้ครูนั้นเป็นวันเดียวกัน แต่จริง ๆ แล้ว”วันครู” มักจะจัดขึ้นในช่วงวันที่ 16 มกราคมของทุกปี ส่วน “วันไหว้ครู” ไม่ได้มีวันกำหนดที่ชัดเจนแต่มักจะจัดขึ้นหลังเปิดภาคการศึกษาใหม่ หรือพฤหัสบดีที่สองของเดือนมิถุนายน 

ความสำคัญของวันไหว้ครู

โดยวัตถุประสงค์ของวันไหว้ครู คือ จัดขึ้นเป็นธรรมเนียมที่อยากให้ลูกศิษย์ได้แสดงถึงความกตัญญูกตเวทีต่อครูผู้สอนผู้ให้วิชาความรู้ที่เปรียบเสมือนเรือที่พายไปส่งผู้โดยสารให้ถึงฝั่งซึ่งยังเปิดโอกาสให้ศิษย์ได้ขอขมาแก่การกระทำ หรือวาจาที่เคยล่วงเกินต่อครูอาจารย์ทั้งต่อหน้าและลับหลัง รวมถึงการสร้างความรู้สึกผูกพันใกล้ชิดแน่นแฟ้นมากขึ้น เกิดความสามัคคีในหมู่คณะระหว่างลูกศิษย์กับครูบาอาจารย์และยังเป็นการสืบทอดรักษาธรรมเนียมอันดีงามของไทย

โดยครูมีหน้าที่ต่อศิษย์ตามหลักธรรมอยู่ 5 ประการ

  1. พึงแนะนำฝึกอบรมศิษย์ให้เป็นคนดี
  2. สอนให้พวกเขาเข้าใจแจ่มแจ้ง
  3. สอนศิลปวิทยาให้สิ้นเชิง
  4. ยกย่องส่งเสริมความดีงามความสามารถให้ปรากฏ
  5. สร้างเครื่องคุ้มภัยในสารทิศซึ่งหมายถึงการสอนฝึกให้สามารถใช้วิชาเลี้ยงชีพและรู้จักดำรงรักษาตนในอันที่จะดำเนินชีวิตต่อไปด้วยดี

โดยศิษย์ก็ควรแสดงความคารวะนับถือตอบครูอาจารย์ 5 ประการ

  1. ทำการลุกต้อนรับและแสดงความเคารพต่อครูอาจารย์
  2. เข้าไปหา เพื่อบำรุง รับใช้ ปรึกษา ซักถาม รับคำแนะนำ เป็นต้น
  3. ฟังด้วยดี ฟังให้เป็นและรู้จักฟังจะทำให้เกิดปัญญา
  4. ปรนนิบัติ ช่วยบริการ
  5. เรียนศิลปวิทยาโดยเคารพ เอาจริงเอาจัง ถือเป็นกิจสำคัญ

แต่ทั้งหมดก็ควรสงวนการกระทำในขอบเขตที่เหมาะสมไม่ละเมิดความเป็นส่วนตัว หรือแสดงพฤติกรรมอันเป็นการฉวยโอกาสเพื่อหาความสุข หรือผลประโยชน์ใหแก่ตนเอง 

กิจกรรมวันไหว้ครู

ต่อมาจะเป็น 2 กิจกรรมหลัก ๆ ที่แต่ละโรงเรียนมักจะจัดในช่วงกิจกรรมวันไหว้ครู คือ การจัดพานวันไหว้ครูที่เปิดโอกาสให้เด็ก ๆ ได้แสดงถึงความคิดสร้างสรรค์ในการออกแบบพานและได้รู้จักการทำงานร่วมกัน รวมถึงการกล่าวบทไหว้ครูเพื่อเป็นการแสดงถึงความกตัญญูกตเวทีต่อครูผู้สอนผู้ให้วิชาความรู้

การจัดพานวันไหว้ครู

โดยพานที่ใช้ในวันไหว้ครูส่วนใหญ่มักจะประกอบไปด้วย ดอกไม้ ธูป เทียน รวมถึงวัสดุอื่น ๆ (แนะนำให้เป็นวัสดุตามธรรมชาติที่ย่อยสลายง่ายจะได้ลดขยะ ไม่กระทบต่อสิ่งแวดล้อม) ตามความคิดสร้างสรรค์ของเด็ก ๆ 

แต่สิ่งที่ขาดไม่ได้ในพานไหว้ครูก็คือดอกไม้ 4 อย่าง ได้แก่ คือ ดอกมะเขือ หญ้าแพรก ข้าวตอก และดอกเข็ม โดยมีความหมายของแต่ละดอกไม้ ดังนี้ 

  • หญ้าแพรก เปรียบเสมือนสติปัญญาของศิษย์ที่ให้มีความเจริญงอกงามและแพร่กระจายได้รวดเร็วเหมือนหญ้าแพรก
  • ดอกมะเขือ เป็นดอกไม้ที่โน้มต่ำเสมอจึงเปรียบเสมือนให้ศิษย์มีความนอบน้อม ถ่อมตน พร้อมเรียนรู้องค์ความรู้ต่าง ๆ จากครูอาจารย์
  • ดอกเข็ม เป็นดอกไม้ปลายแหลมที่เปรียบเสมือนให้ศิษย์มีปัญหาที่ฉลาดหลักแหลมและมีความสดชื่นเหมือนรสหวานของดอกเข็ม
  • ข้าวตอก จะสื่อถึง ความรู้ที่แตกฉานที่เพิ่มพูนอย่างรวดเร็วซึ่งเหมือนลักษณะของข้าวสารอันเปรียบจากการที่ครู “คั่ว” นักเรียนคนใดคนหนึ่งจนเกิดความแตกฉาน

Tip! “การคั่ว” คือ การเคี่ยวเข็ญ ว่ากล่าวตักเตือน อบรมสั่งสอนให้พวกเขา (นักเรียน) ได้วิชาความรู้และทักษะการเอาใช้ชีวิตรอดเพื่อให้สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมีความสุข 

Cr: freepik

บทไหว้ครู

ต่อมาจะเป็นบทไหว้ครู โดยจะเริ่มต้นจาก (ผู้นำสวดกล่าว) 

  • ปาเจราจริยาโหนติ คุณุตตรานุสาสกา

ตามด้วย (นักเรียนสวดพร้อมกัน ทำนองสรภัญญะ) 

  • ข้าขอประณตน้อมสักการ บูรพาคณาจารย์
  • ผู้กอรปประโยชน์ศึกษา
  • ทั้งท่านผู้ประสาทวิชา อบรมจริยา
  • แก่ข้าในกาลปัจจุบัน
  • ข้าขอเคารพอภิวันท์ ระลึกคุณอนันต์
  • ด้วยใจนิยมบูชา
  • ขอเดชกตเวทิตา อีกวิริยะพา
  • ปัญญาให้เกิดแตกฉาน
  • ศึกษาสาเร็จทุกประการ อายุยืนนาน
  • อยู่ในศีลธรรมอันดี
  • ให้ได้เป็นเกียรติเป็นศรี ประโยชน์ทวี
  • แก่ชาติและประเทศไทยเทอญฯ

และ(ผู้นำสวด) 

  • ปัญญาวุฒิกเร เต เต ทินโนวาเท นมามิหัง

โดยความหมายของคำว่า 

  • ปาเจราจริยาโหนติ คุณุตตรานุสาสกา แปลว่าครูอาจารย์เป็นผู้ทรงคุณอันประเสริฐยิ่งเป็นผู้พร่ำสอนศิลปวิทยากร
  • ส่วนปัญญาวุฒิกเร เต เต ทินโนวาเท นมามิหัง จะแปลว่าข้าพเจ้าขอนอบน้อมเหล่านั้น ผู้ให้โอวาท ผู้ทำให้ปัญญาเจริญ ข้าพเจ้าขอกราบไหว้ครู อาจารย์เหล่านั้นด้วยความเคารพ

วันไหว้ครู จึงเปรียบเสมือนวันที่ลูกศิษย์ทุกคนได้แสดงถึงความกตัญญูต่อครูผู้ประสาทวิชาและยังเป็นวันที่เหล่านักเรียน ๆ ได้ผ่านการทำกิจกรรมร่วมกันซึ่งชาวยสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อเพื่อนร่วมชั้น รวมถึงครูที่ปรึกษาให้ได้มาแสดงความติดเห็น การเสนอไอเดีย การทำงานเป็นทีมจนประสบความสำเร็จร่วมกันซึ่งเป็นขนมธรรมเนียมที่ยังอยากให้อนุรักษ์ไว้ทุก ๆ ปี 

เนื่องจากในสังคมปัจจุบันยุคสมัยย่อมมีการปรับเปลี่ยนไปตามกาลเวลา เด็กนักเรียนก็มีสิทธิ์แสดงความคิดเห็นในรูปแบบที่แปลกใหม่ ตัวครูเองก็ควรจะเปิดรับฟังความคิดเห็นและร่วมแลกเปลี่ยนหาข้อเสนอแนะในรูปแบบที่อยู่ร่วมกันได้อย่างเหมาะสมจะยิ่งช่วยทลายกรอบความคิด เพิ่มโอกาสให้แก่เด็ก ๆ ได้กล้าคิด กล้าแสดงออกอย่างสร้างสรรค์ภายใต้การกำกับดูแลที่เหมาะสม 

สำหรับใครที่สนใจซื้อดอกไม้ปลอม หรือ พาน เพื่อทำพานไหว้ครู สามารถช้อปสินค้าและอุปกรณ์ต่าง ๆ ได้ที่ Shopee และหากต้องการอ่านบทความดี ๆ อย่างเช่น เรียนพิเศษที่ไหนดี ก็สามารถติดตามอ่านได้ที่ Shopee Blog

Shopee TH

Share
Published by
Shopee TH

Recent Posts

สวรรค์ของคนรักชา! อุปกรณ์ชงชา มีอะไรบ้าง ฟินง่ายที่บ้าน หอมกรุ่นละมุนลิ้น ดื่มด่ำทุกสัมผัส

ปัจจุบันเทรนด์รักสุขภาพกำลังมาแรงและได้รับความนิยมทั้งคนรุ่นใหม่และคนรุ่นเก่า ทำให้หลายคนเลือกที่จะดื่มชาเพิ่มมากขึ้น ซึ่งเดี๋ยวนี้ก็มีชาหลากหลายประเภทให้เลือกดื่ม ไม่ว่าจะเป็น ชาเขียว ชาอู่หลง ชาดำ และชาสมุนไพร จึงทำให้มีตัวเลือกมากยิ่งขึ้น สำหรับใครชอบดื่มชาเป็นชีวิตจิตใจอยากดื่มชาที่บ้านแบบฟิน ๆ แต่ไม่รู้ว่าต้องซื้อ อุปกรณ์ชงชา มีอะไรบ้าง ที่จำเป็นจะต้องมีในการชงชา…

2 days ago

ทำได้จริง! 26 วิธีการจัดบ้านให้น่าอยู่ สะอาด ฉบับคนยุคใหม่

เบื่อไหมกับบ้านรก ๆ ที่ทำให้รู้สึกอึดอัด? อยากมีบ้านสวย สะอาด น่าอยู่ แต่ไม่มีเวลาจัด? ไม่ต้องห่วงค่ะ! บทความนี้รวบรวม 26 วิธีการจัดบ้านให้น่าอยู่ ฉบับคนยุคใหม่ ทำได้จริง! ไม่ว่าคุณจะเป็นคนโสด หรือครอบครัวใหญ่…

4 days ago

15 ที่เที่ยวหาดใหญ่ 2025 ตะลอนกินของอร่อย เที่ยวธรรมชาติสุดปัง สัมผัสวิถีชีวิตคนใต้!

หาดใหญ่ไม่ได้มีดีแค่ของอร่อยอย่างไก่ทอดเท่านั้น แต่ที่เที่ยวหาดใหญ่ก็ดีไม่แพ้กัน! ใครว่าหาดใหญ่เป็นแค่เมืองผ่าน ต้องเปลี่ยนความคิดใหม่แล้ว เพราะหาดใหญ่ ที่เที่ยวครบ ทั้งสายกิน สายธรรมชาติ สายชิลล์ หรือสายวัฒนธรรม ทำบุญก็มีให้ครบจบในที่เดียว เที่ยวได้ทั้งครอบครัว แฟน และกลุ่มเพื่อนก็สนุกไปอีกแบบ มาดูกันว่า…

4 days ago

10 จอแอนดรอยติดรถยนต์ ยี่ห้อไหนดี ? ภาพคม เสียงชัด ฟังก์ชันจัดเต็ม

สำหรับคนที่มีรถ นอกจากการตกแต่งภายในรถต่าง ๆ แล้ว สิ่งหนึ่งที่หลายคนมักจะให้ความสำคัญนั่นคือ เครื่องเสียงรถยนต์ ที่รวมถึงลำโพง และจอติดรถยนต์ ที่จะต้องเลือกอย่างพิถีพิถัน เพื่อให้ประสบการณ์ในการดูหนังฟังเพลงในระหว่างการเดินทางออกมาดีที่สุด ซึ่งในปัจจุบันจอแอนดรอยติดรถยนต์ ยี่ห้อไหนดีที่ดีที่สุดนั้น ได้ถูกออกแบบมาเพื่อให้รถยนต์รุ่นเก่าที่อาจจะยังไม่มีระบบอินโฟเทนเมนต์ เชื่อมต่อกับระบบอื่น ๆ…

2 weeks ago

10 ไอเดียแต่งตัวเล่นสงกรานต์ ผู้ชายยังไงให้เท่ ไม่แก่ สบายแห้งไว ไม่เหนียวตัว

สงกรานต์ปีนี้เตรียมพร้อมเปียกปอนกันรึยัง? นอกจากปืนฉีดน้ำและขันแล้ว การแต่งตัวให้เข้ากับเทศกาลก็สำคัญไม่แพ้กัน! หนุ่มๆ หลายคนอาจกังวลว่าแต่งตัวยังไงให้ดูดี ไม่แก่ แถมยังสบายตัว เล่นน้ำได้ทั้งวันโดยไม่เหนียวเหนอะหนะ บล็อกนี้มีคำตอบ! เราได้รวบรวม 10 ไอเดียการแมทช์ชุด เสื้อผ้า กางเกง ที่จะทำให้คุณดูเท่…

2 weeks ago

Niacinamide ยี่ห้อไหนดี 2025? แนะนำเซรั่ม Niacinamide ใช้ดี ราคาคุ้มค่า

Niacinamide หรือ ไนอาซินาไมด์ เป็นหนึ่งในส่วนผสมยอดฮิตที่ช่วยให้ผิวกระจ่างใส ลดรอยดำรอยแดง และเสริมเกราะป้องกันผิว แต่ด้วยแบรนด์สกินแคร์ที่มีให้เลือกมากมาย อาจทำให้หลายคนลังเลว่าจะเลือก Niacinamide ยี่ห้อไหนดี ในบทความนี้ เราจะมาแนะนำ ตั้งแต่ว่า Niacinamide คืออะไร…

2 weeks ago